กล้ามเนื้อเป็นตะคริว
(Muscle cramp)
การเป็นตะคริว
เกิดจากการการเกร็งชั่วคราวของมัดกล้ามเนื้อทั้งหมดขณะที่มีการหดตัว
ทำให้กล้ามเนื้อมัดนั้น มีลักษณะแข็ง เป็นลูก และเจ็บปวดมาก
อาการเกร็งของตะคริวกล้ามเนื้อนั้นเกิดขึ้นนอกเหนืออำนาจจิตใจ
และเกิดขึ้นเป็นระยะเวลาไม่นานก็จะหายไปเอง
แต่ก็อาจกลับมาเป็นซ้ำที่เดิมขึ้นมาอีกก็ได้
และในบางครั้งกล้ามเนื้ออาจจะเป็นได้พร้อมกันหลายๆมัดได้
สาเหตุของการเป็นตะคริว
1. เกิดจากกล้ามเนื้อขาดการฟิตซ้อม
หรือฟิตซ้อมไม่เพียงพอมาก่อนที่จะใช้งานอย่างหนัก
2. เกิดจากสภาวะแวดล้อมของอากาศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภาวะแวดล้อมที่หนาวเย็น
และร่างกายไม่คุ้นเคยต่อสภาพนั้นมาก่อน
3. ร่างกายเสียสมดุลของเกลือแร่ที่ใช้ในการทำงานของกล้ามเนื้อ ที่สำคัญ
คือ เกลือแร่ โปแตสเซียม(Potassium)แมกนีเซียม (Magnesium) และแคลเซียม(Calcium ) เช่น เสียเหงื่อมากจากการงาน การกีฬา หรืออากาศร้อน
หรือจากโรคเรื้อ รังของอวัยวะที่ควบคุมเกี่ยวกับน้ำและเกลือแร่ของร่างกาย เช่น โรคไตเรื้อรัง
4. การใช้ผ้ายืดหรือสนับผ้ายืดพันหรือรัดลงไปบนกล้ามเนื้อค่อนข้างแน่น
ขณะที่มีการออกกำลัง ให้กล้ามเนื้อขยายตัวหรือทำงานได้ไม่เต็มที่
และยังเป็นการจำกัดเลือดที่หล่อเลี้ยงกล้ามเนื้อให้ลดลง
เพราะในการทำงานหรือออกกำลังกล้ามเนื้อ
มีความจำเป็นต้องได้รับเลือดมาหล่อเลี้ยงมากกว่าปกติ
เมื่อเลือดมาหล่อเลี้ยงน้อยลงก็เป็นเหตุให้เกิดตะคริวได้
5. สุขภาพร่างกายไม่สมบูรณ์ มวลกล้ามเนื้อจึงลดลง
รวมทั้งขาดการออกกำลังยืดกล้ามเนื้อ
6. ใช้กล้ามเนื้อมัดนั้นเกินกำลัง เช่น เล่นกีฬาหนัก
การยกของหนัก หรือในการงานอาชีพที่ต้อง ยืน เดิน นานๆ
7. ดื่มน้ำน้อย เซลล์กล้ามเนื้อจึงขาดน้ำ มักเป็นสาเหตุในผู้สูงอายุ
8. อายุ
ยิ่งอายุมากขึ้นเซลล์ทุกชนิดของร่างกายจะเสื่อมถอย ซึ่งรวมทั้งเซลล์กล้ามเนื้อ
ดังนั้นจึงพบอาการนี้ได้สูงขึ้นในผู้สูงอายุ
9. ผลข้างเคียงของยาบางชนิด เช่น ยาขับน้ำ ยาลดกรดบางชนิด
ยาลดไขมันบางชนิด หรือยาทางจิตเวชบางชนิด
10.ดื่มสุรา/เครื่องดื่มแอลกอฮอล์
เพราะเพิ่มการขับน้ำทาง ปัสสาวะ ร่างกายจึงมักขาดน้ำรวมทั้งกล้ามเนื้อ
11. โรคเรื้อรังของกระดูกสันหลัง และ/หรือไขสันหลัง จึงส่ง ผลให้ประสาทสั่งงานกล้ามเนื้อผิดปกติ เช่น โรคช่องกระดูกสันหลังตีบ (Spinal stenosis)
12. โรคเรื้อรังของปลายประสาทต่างๆ เช่น โรคเบาหวาน
13. โรคหลอดเลือดส่วนปลายแข็ง จึงส่งผลให้การไหลเวียนโลหิต (เลือด)
ไม่ดี กล้ามเนื้อจึงขาดเลือด
14. โรคจากความผิดปกติทางฮอร์โมน เช่น โรคของต่อมไทรอยด์ และการใช้ยาฮอร์โมนคุมกำเนิด (ยาเม็ดคุมกำเนิด วิธีคุมกำเนิด)
15. ความผิดปกติในการใช้พลังงานของร่างกาย (Metabolic syndrome) เช่น โรค เบาหวาน
16.โรคตับและโรคไต เพราะทั้งสองอวัยวะมีหน้าที่เกี่ยวข้องกับสมดุลของน้ำและเกลือแร่ของร่างกาย
วิธีป้องกัน
1. พยายามหลีกเลี่ยงจากเหตุดังกล่าว
2. แก้ไขปรับปรุงในกรณีที่ฟิตซ้อมน้อยไป ด้วยการฝึกฝน
การใช้งานให้มากขึ้น
3. พยายามให้กล้ามเนื้อกลับไปอยู่ในท่าคลายตัวกลับทางกลับกับท่าที่ทำให้กล้ามเนื้อมัดนั้นหดตัวโดย
3.1 หยุดการออกกำลังกายหรืใช้กล้ามเนื้อมัดนั้นทันที โดยการพัก
3.2 เหยียดหรือคลายกล้ามเนื้อมัดนั้นช้าๆ
เพื่อให้กลับทางกับท่าที่ทำให้กล้ามเนื้อมัดนั้นหดตัว ในการปฐมพยาบาลก็จะต้องระมัดระวังและกระทำด้วยความนุ่มนวล
ไม่รุนแรง หรือใช้กำลังในการเหยียดหรือคลายกล้ามเนื้อมากเกินควร
หากมีการฝืนหรือต้านกำลังมาก อาจเป็นอันตรายต่อกล้ามเนื้อมัดนั้นได้
ตัวอย่างเช่น เป็นตะคริวที่กล้ามเนื้อน่อง
จะพบว่ามีอาการคือเกร็งที่กล้ามเนื้อน่อง คลำบริเวณน่องจะแข็งเป็นลูก
เจ็บที่กล้ามเนื้ออย่างมาก
ใช้งานที่ขาข้างนั้นไม่ได้และปลายเท้าเท้าข้างนั้นจะเหยียดตรง
การรักษา
1. หยุดพักการออกกำลังกายหรือหยุดเคลื่อนไหวโดยทันที
ถ้ามีอะไรพันอยู่ให้ถอดออกทันที
2. ให้ผู้ป่วยนอนราบ งอสะโพก 90 องศา งอเข่า
90 องศา
3. ค่อยๆดันปลายเท้าเพื่อให้ข้อเท้ากระดกขึ้น ทำช้าๆ
ขณะที่ข้อเท้ากระดกขึ้นนั้น กล้ามเนื้อน่องจะค่อยๆคลายตัวออกหรือยืดออก
4. ประกบด้วยปะคบอุ่น หรือถูนวดเบาๆ ด้วยน้ำมันร้อนๆ
เพื่อกระตุ้นการไหลเวียนเลือดให้ไปยังบริเวณนั้นมากขึ้น
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น